اگر شما و یا اطرافیانتان به بیماری های سینوسی مبتلا باشید ، برای درمان آن احتمالا بارها به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نموده اید چرا که این بیماری می تواند بر کیفیت زندگی به دلیل اختلالات تنفسی تاثیرگذار باشد. یکی از رایج ترین تکنیک ها که با هدف درمان و تشخیص بیماری های سینوس ، لوزه و گوش قابل انجام است ، جراحی آندوسکوپیک بوده که به دلیل عوارض کم و نقاهت کوتاه پس از آن ، بهره گیری از آن از سوی بسیاری از پزشکان به تایید رسیده است. عمل آندوسکوپیک درمان مناسبی برای اختلالات سینوسی به شمار می رود و اختلالاتی که به واسطه استفاده از ام آر آی و سی تی اسکن قابل تشخیص نیستند را می توان با این روش تشخیص داد. با این حال استفاده از این جراحی فقط به سینوس ها محدود نشده و می توان پولیپ بینی و تومورهای قاعده جمجمه را نیز با کمک این شیوه درمان نمود. در این مقاله دکتر نگین خسروی به توضیح کاملی درباره این جراحی می پردازیم.
جراحی آندوسکوپیک سینوس و بینی
در سال های اخیر عمل آندوسکوپیک مورد استقبال بسیاری از پزشکان قرار گرفته است چرا که در حین جراحی به روش قدیمی که با ایجاد برش همراه بود ، کنترل کردن خونریزی ها با دشورای صورت می پذیرفت و موجب می شد فرد درد و ناراحتی را در پروسه نقاهت تا هنگام بهبودی نسبی تجربه نماید. تکنولوژی های اخیر این امکان را فراهم آورده اند که با تجهیزات بهتر این روند انجام شود و در حین جراحی هیچ گونه برش که طول مدت نقاهت را افزایش دهد ، ایجاد نمی شود. بهرحال برای آشنایی با این عمل ، بهتر است با سینوس ها و عملکرد آن ها بیشتر آشنا شویم.
آناتومی سینوس ها
سینوس های اتموئید در بالای بینی و پشت چشم ها قرار گرفته اند و از دو قسمت اتموئید پیشین و پسین تشکیل شده اند. عملکرد آن ها و به عبارت بهتر ، هدف از وجود آن ها ایجاد رطوبت در مجاری تنفسی بوده و از سویی دیگر اکسیژن مورد نیاز بخش های اطراف را تامین می نمایند. دسترسی به سینوس ها به دلیل محل قرارگیری آن ها ، حساس و دشوار بوده و جراحی آندوسکوپیک با کمک لنز و دوربین این امکان را با سهولت بیشتری فراهم نموده است. در برخی از بیماران ، به دلیل داشتن علائم زیر نیاز به جراحی سینوس ها ضروری می شود.
- افزایش ترشحات سینوس ها
- ترشحات پشت حلق
- بوی بد دهان
- اختلال در تنفس و گرفتگی در مجاری
- درد در نواحی مختلف صورت مانند پیشانی ، اطراف چشم ها
- کاهش یافتن حس بویایی
- کاهش حس چشایی
مجموع و ترکیب علائم می تواند درد و ناراحتی بیمار را افزایش داده و نیاز به درمان با جراحی آندوسکوپیک را بالا ببرد.
چه زمانی آندوسکوپی سینوس ضروری می شود ؟
پس از مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی ، با داشتن علائم یاد شده در بالا ، دکتر نگین خسروی بهترین متخصص گوش و حلق و بینی تهران معاینات بالینی را از بیمار انجام داده و برای اطمینان آزمایشاتی نظیر موارد زیر را تجویز می نماید:
- عکس برداری
- ام آر آی
- سی تی اسکن
با مشاهده علائم ، جهت بررسی های بیشتر برای انتخاب درمان مناسب آندوسکوپی از سینوس های فرد انجام می شود تا به واسطه آن وضعیت سینوس ها ، مجاری تنفسی وغیره مشخص و اختلالات و گرفتگی ها بدین وسیله رصد شوند. سپس ممکن است دکتر نگین خسروی بهترین متخصص گوش و حلق و بینی در تهران ، جراحی آندوسکوپی را در نظر بگیرد.
جراحی آندوسکوپیک سینوس
همانطور که می دانید بیماری سینوزیت با ترشحات سینوسی همراه است. تجمع یافتن ترشحات و عدم تخلیه آن ها به طور کامل ، در صورت فرد درد و ناراحتی ایجاد نموده و منجر به عفونت در این ناحیه می گردد. اغلب بیمارانی که به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه می کنند از درد در اطراف چشم ها و صورت خود شکایت دارند که با مصرف آنتی بیوتیک ها و شستشوی مداوم و منظم سینوس ها در آن ها بهبودی حاصل نشده است. جراحی آندوسکوپیک سینوس به وسیله آندوسکوپ قابل انجام بوده و با وارد کردن این وسیله از طریق سوراخ بینی به سینوس ها ، تخلیه ترشحات صورت گرفته و مجاری خروجی سینوس های بیمار به طور کامل باز می شوند. البته این درمان می تواند فقط جنبه کنترل کننده داشته باشد و درمان کاملی برای این بیماری نیست. ضروری است علت اصلی سینوزیت های مکرر بیمار ریشه یابی شود سپس از طریق عمل آندوسکوپیک و بعد با مراقبت از طریق درمان های پیشگیرانه که محرک سینوس ها است و شستشوی مرتب آن ها با سرم، درمان موفقیت آمیز شود.
جراحی آندوسکوپیک در درمان پولیپ بینی
پولیپ بینی زائده ای کوچک و خوش خیم است که در حفره های سینوس ها و مجاری تنفسی فرد به وجود می آید. علل بوجود آمدن آن عبارتند از :
- سینوزیت های مزمن
- آلرژی ها
- تنگی نفس یا آسم
- ورم های بینی
اندازه پولیپ ها با یکدیگر متفاوت بوده و انواع کوچک آن علائم خاص و آزاردهنده ای از خود بروز نمی دهند. پولیپ هایی که به لحاظ اندازه بزرگتر می باشند نشانه هایی را در فرد به وجود می آورند که شامل موارد زیر می شوند و لزوم جراحی آندوسکوپیک بیشتر می شود:
- انسداد در مسیر هوایی بینی
- اختلال در تنفس
- مستعد کردن بیمار به دچار شدن به سینوزیت
بر اساس علائمی که در بیمار ظهور پیدا می کند و معاینات بالینی صورت گرفته از وی ، وجود پولیپ تشخیص داده می شود. سپس با عکس برداری و ام آر آی و سی تی اسکن ، بهترین متخصص گوش و حلق بینی تهران به تشخیص محتمل تری خواهد رسید. در نهایت با بهره گیری از آندوسکوپی بینی بهترین دکتر جراحی آندوسکوپیک در تهران به قطعیت می رسد.
آندوسکوپی بینی
در این شیوه تشخیصی ، لوله ای بسیار نازک که به لنز نوری و دوربین کوچکی مجهز است ، وارد حفره بینی شده و تصویر بر روی مانیتور مشخص می شود. ازاین طریق تمامی گرفتگی های بینی و مسدود بودن حفره ها قابل تشخیص هستند.
جراحی آندوسکوپیک پولیپ
می توان گفت عمل آندوسکوپیک آخرین گزینه درمان برای رفع پولیپ های ایجاد شده در بینی شمرده می شود. در هنگامی که بیمار به سایر روش های درمان دارویی و کنترل کننده علائم پاسخ مثبتی ندهد و گرفتگی ها و انسداد بینی در روند و کیفیت زندگی بیمار تاثیرگذار شود ، متخصص گوش و حلق و بینی از این تکنیک درمانی بهره مند می شود. وجود دوربین به طور کامل تعداد پولیپ های بینی را نمایان نموده و موقعیت قرار گیری آن ها را مشخص می کند. عمل آندوسکوپی به بهترین متخصص گوش و حلق و بینی تهران این امکان را می دهد که بافت تشکیل شده را تخلیه و سپس بافت سینوسی که به پولیپ بینی متصل بوده و دچار التهاب شده است را ترمیم نماید و در نهایت درمان کامل می شود. در ابتدای جراحی ، آندوسکوپ را از طریق سوراخ وارد بینی می شود تا دسترسی به سینوس ها میسر شود و سپس با استفاده از ابزارهای کوچک و خاص جراحی ، پولیپ بریده می شود تا بتوان آن را تخلیه نمود. در حین این عمل ، در صورت نیاز و تشخیص بهترین متخصص گوش و حلق و بینی در تهران ، حفره ای در میان سینوس و مجاری هوا ایجاد می شود تا تنفس فرد با سهولت بهتری پس از جراحی صورت پذیرد.
جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه چیست ؟
عمل آندوسکوپیک قاعده جمجمه نوعی تکنیک است که با بهره گیری از لنز و دوربین قابل انجام می باشد. طی این تکنیک لوله ای نازک به واسطه سوراخ یا برشی در جمجمه وارد می شود و تصاویر ویدئویی نمایی از آن محل را به نمایش در می آورد. البته همیشه برای انجام این روش نیاز به برش در ناحیه جمجمه نبوده و از طریق مسیرهایی مانند سینوس های بینی نیز امکان آن میسر می شود. در سالهای گذشته انجام عمل آندوسکوپیک فقط در حوزه وظایف جراح مغز و اعصاب بوده اما در سال های اخیر متخصص گوش و حلق و بینی که در جراحی سر و گردن نیز تخصص دارد ، توانایی انجام این جراحی را داشته و با کمترین میزان عوارض در بیمار ، عمل با موفقیت به اتمام می رسد.
تفاوت جراحی قاعده جمجمه در قدیم با تکنیک های حال حاضر
در گذشته ، از طریق باز نمودن استخوان های صورت و جمجمه امکان این جراحی فراهم می شد. بدین صورت که برش ایجاد شده بر جمجمه فرد موجب نمایان شدن عضله زیرین می شد. در نتیجه با کنار زدن عضله دسترسی به بافت مغز و قاعده جمجمه میسر می شود. تعداد برش های ایجاد شده برای دستیابی به این عضو ، جراحی را پیچیده کرده و مراقبت های پس از آن را برای رسیدن به بهبودی دشوار می نمود. همچنین تکنیک های پیشین نشت مایع مغزی – نخاعی و احتمال مننژیت را افزایش می داد. اما در روش های نوظهور مانند جراحی آندوسکوپیک ، از طریق سوراخ های بینی تمامی مراحل پیش رفته و تومورهای خوش خیم و بدخیم بدین واسطه تخلیه می شوند.مزایای این عمل عبارتند از :
- کاهش ابتلا به آسیب های مغزی
- کاهش طول بستری بیمارستانی و نقاهت
- کم تهاجمی بودن
و در نهایت عوارض جانبی اندک که پس از جراحی آندوسکوپیک مغز و قاعده جمجمه بروز می نمایند ، از مزیت های این عمل محسوب می شوند.
نتیجه گیری
جراحی آندوسکوپیک در میان عمل های کم تهاجم جای گرفته و در سال های اخیر متخصصین گوش و حلق و بینی به طور کامل به آن اشراف دارند. مزایای بالای این عمل موجب محبوبیت جهانی آن شده و پزشکان زیادی در سراسر دنیا از این شیوه برای تشخیص و درمان بیماری ها استفاده می نمایند. هر چند جهت بهره مند شدن از این تکنیک و درمان با آن ، دقت و ظرافت بالای متخصص را می طلبد تا نتایج پس از آن موفقیت آمیز شده و درمان فرد کامل گردد.
